ترکیدن حباب هوش مصنوعی در بورس چین

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، در حالی که بازارهای جهانی فناوری با نوسان دست‌وپنجه نرم می‌کنند، بورس چین زودتر از دیگران سقوط کرده است. نگرانی درباره تقاضا برای هوش مصنوعی در کنار محدودیت‌هایی بر صادرات چین، ارزش‌گذاری‌های نجومی را در هم شکسته و حباب این بازار را ترکانده است.

به گزارش رویترز، این ریزش در کمتر از چهار ماه، شاخص «استار ۵۰» (ویترین شرکت‌های پیشرو چین در حوزه نیمه‌هادی و هوش مصنوعی) را ۴۰ درصد نسبت به اوج ماه ژوئیه عقب رانده و حدود ۴۸۰میلیارد دلار از ارزش بازار آن را بر باد داده است.

این اتفاق نه‌تنها زنگ خطری برای بازارهای متزلزل جهانی است، بلکه تلاش پکن برای ترغیب پس‌اندازکنندگان به ورود به بازار سهام و تأمین مالی رونق هوش مصنوعی را نیز با مانع روبه‌رو کرده است.

سقوط اخیر، ترمز روند صعودی دوساله‌ای را کشید که با وعده‌های محرک اقتصادی آغاز شده بود. این سقوط همچنین تلاش پکن برای عبور از الگوی بلندمدت رونق و رکود و ایجاد رشد تدریجی پایدار با بازدهی قابل‌اتکا را متوقف کرده است. شاخص گسترده سهام شرکت‌های بزرگ چین، «سی‌اس‌آی ۳۰۰»، نیز نسبت به اوج ماه ژوئن حدود ۲۰ درصد عقب‌نشینی کرده است.

بازار چین به اوج‌هایی بالاتر از بازارهای غربی و دیگر بازارهای آسیایی رسیده بود. در مقابل، سهام هوش مصنوعی آمریکا که پیشگام افت ۶ درصدی نزدک نسبت به رکورد سه هفته پیش بودند، تنها ضربه‌ای کوچک خورده‌اند.

اگرچه محرک مشخصی برای این موج فروش وجود ندارد، معامله‌گران معتقدند قیمت‌های بالا، صورت‌حساب‌های مالیاتی و تهدید ممنوعیت استفاده از تجهیزات چینی در مراکز داده از سوی آمریکا یا سایر کشورها، همگی در این روند نقش داشته‌اند.

بر اساس گزارش گلدمن‌ساکس، سهام مرتبط با هوش مصنوعی ۴۲درصد از ارزش بازار چین و ۵۷ درصد از گردش معاملات سهام A در بورس‌های سرزمین اصلی چین و سهام H در هنگ‌کنگ را به خود اختصاص داده‌اند. در بازاری که تحت سلطه سرمایه‌گذاران خرد است، کمتر کسی از زیان در امان مانده است.

بسیاری از سهام محبوب معامله‌گران خرد سقوط کرده‌اند. بهای سهام شرکت رباتیک «یونیتری» که در زمان عرضه اولیه، تقاضای خریداران خرد برای آن ۸ هزار برابر عرضه بود، از زمان آغاز معاملات در ماه اوت، به نصف رسیده است. سهام شرکت تراشه‌ساز «سی‌ایکس‌ام‌تی» نیز در یک ماه گذشته بیش از یک‌چهارم ارزش خود را از دست داده است.

شرکت‌های تراشه‌ساز «متا ایکس» و «مور تردز» نیز که در بدو ورود به بورس در سال ۲۰۲۵ به‌ترتیب ۷۰۰ و ۴۰۰ درصد جهش کرده بودند، از ژوئیه تاکنون حدود نیمی از ارزش خود را از دست داده‌اند.

سهام تولیدکنندگان قطعات نوری «ژونگجی اینولایت» و «ایوپتولینک» نیز نسبت به اوج‌های ژوئن و ژوئیه حدود ۶۰ درصد سقوط کرده است. بخشی از این افت به‌دلیل حرکت واشنگتن به‌سوی ممنوع‌کردن عرضه تجهیزات این شرکت‌ها به مراکز داده آمریکا است. با وجود این اصلاح سنگین، شاخص استار ۵۰ همچنان حدود ۱۰۰ برابر سود دوازده‌ماهه معامله می‌شود (هرچند از اوج نزدیک به ۲۵۰ برابر پایین‌تر آمده است).

سرمایه‌گذاران با مقایسه این ضریب با نزدک ۱۰۰ (که ۳۰ برابر است)، نگرانند که ریزش قبل از بهبود، بدتر شود. به گفته «هونگ هائو»، شریک مدیر و مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت «لوتوس» در هنگ‌کنگ، این ریزش جلوی بسیاری از شرکت‌های متقاضی ورود به بورس را خواهد گرفت.

این تلاطم در حالی رخ می‌دهد که مقامات چین در تلاش‌اند با سخت‌گیری بر معاملات اهرمی و معاملات با فرکانس بالا، بازده را بهبود داده و نوسان را کاهش دهند. سرمایه‌گذاران وابسته به دولت نیز در جریان رالی‌ها فروشنده بودند تا افزایش قیمت‌ها را مهار کنند.

برخی در جامعه سرمایه‌گذاری چین معتقدند این رونق برای ساختار بازار مضر بوده است. «لئو وانگ»، شریک شرکت «چیان‌چوانگ کپیتال» در پکن، می‌گوید وزن‌دهی افراطی به شرکت‌های تکنولوژی‌محور در شاخص‌های اصلی، رفتار سرمایه را مخدوش کرده است؛ این امر از یک‌سو به حباب‌سازی شدید در برخی بخش‌ها و از سوی دیگر به خشکیدن جدی نقدینگی در بخش‌های دیگر دامن زده است.

در مقابل، گروهی از تحلیلگران این ریزش را نه شگفت‌آور و نه مضر برای اصلاحات بلندمدت بازار می‌دانند؛ اصلاحاتی که در سال‌های اخیر به افزایش بازدهی، به‌ویژه بازده درآمدی، کمک کرده‌اند. هرچند صندوق‌های آسیایی در سه ماه گذشته فروشنده بوده‌اند، اما بر اساس پژوهش «اچ‌اس‌بی‌سی» همچنان در چین دارای «اضافه‌وزن» هستند.

گلدمن‌ساکس نیز «اینولایت» و «سی‌ایکس‌ام‌تی» را در کنار ده‌ها سهام هوش مصنوعی چینی دیگر، در فهرست توصیه‌های بازنگری‌شده‌ای آورده که پیش‌تر در ماه اکتبر منتشر کرد. «ویلیام براتون»، استراتژیست «بی‌ان‌پی پاریبا»، نیز بازار را برای سرمایه‌گذاران محتاط، فرصت خرید می‌داند. با این حال، بسیاری از فعالان بازار در سرزمین اصلی، پیش از خرید دنبال بخش‌های دیگر یا ارزش‌گذاری‌های حتی پایین‌تر هستند.

«وانگ ژو»، شریک شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری «ژوئوژو» در شانگهای می‌گوید: «تولیدکنندگان تراشه و تأمین‌کنندگان هوش مصنوعی هم مانند هر تولیدکننده چینی دیگری سرانجام درگیر جنگ قیمتی می‌شوند. هیچ استثنایی وجود ندارد. همه حباب‌ها ناگزیر می‌ترکند.»