پایش عملکرد و یادگیری

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر علینقی مشایخی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: ظرفیت یادگیری سازمان‌ها و حکومت‌ها تعیین‌کننده توانمندی آن‌هاست. یادگیری در این نهادها در دو لایه صورت می‌پذیرد؛ در لایه سطحی، ذهنیت غالب بدون تغییر می‌ماند و تنها اقدامات جدیدی درون همان چارچوب قبلی تعریف می‌شود.

به عنوان مثال، اگر تورم بالا باشد و ذهنیت حاکم، علت را «گران‌فروشی» بداند، تنها راه‌حل، تشدید تعزیرات و کنترل قیمت‌هاست. 

اما یادگیری در لایه عمیق، چارچوب‌های ذهنی را به چالش می‌کشد. در این سطح، تورم نه محصول گران‌فروشی، بلکه پیامد رشد پایه پولی ناشی از کسری بودجه و بی‌انضباطی بانکی شناخته می‌شود.

تا زمانی که یادگیری به لایه عمیق نرسد و فروض پایه اصلاح نشود، تصمیمات تکراری نتیجه‌ای در حل بحران‌ها نخواهند داشت و وضعیت وخیم‌تر می‌شود.

تغییر این چارچوب‌های ذهنی غلط، به دلیل مقاومت ساختاری در برابر اصلاح، دشوار است و اغلب تنها در شرایط بحرانی رخ می‌دهد. 

جمهوری اسلامی پس از چهار دهه، نیازمند مقایسه بی‌پرده عملکردها با اهداف اولیه است. تحلیل بدون اغماض شکاف‌های موجود، ضرورتی انکارناپذیر برای عبور از یادگیری سطحی و اصلاح شیوه‌های حکمرانی در راستای بهبود وضعیت جامعه است.