خبرگزاری علت
سفر شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به ایالات متحده و دیدار او با دونالد ترامپ در شرایطی انجام شد که مسائل گوناگونی، از تایوان تا تنگه هرمز و رقابت بر سر هوش مصنوعی، بر این دیدار سایه انداخته بود. پیش از این دیدار نیز ترامپ گفته بود که با شی درباره تهران گفتوگو خواهد کرد. این در حالی است که در هفتههای اخیر گمانهزنیها درباره افزایش تمایل چین برای نقشآفرینی بیشتر در حلوفصل بحران خاورمیانه مطرح شده است. رئیسجمهور چین در جریان این سفر اعلام کرد که پکن خواستار پایان یافتن دیپلماتیک تنشهای خاورمیانه است و همچنین از ایران و آمریکا خواست به تفاهم اسلامآباد بازگردند. این اظهارات نشاندهنده آن است که پکن کماکان در تلاش است تا هم روابط خود را با ایران حفظ کند و هم روابط با آمریکا را بهبود ببخشد. همزمان با این دیدار، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع گزارش داد که ایران و آمریکا در حال بررسی مسیری مرحلهای برای خروج از جنگ هستند.
در گزارشهای مربوط به دیدار روسای جمهور چین و ایالات متحده، پیشرفت مشخصی درباره جنگ اعلام نشد و موضع چین بیشتر بر بازگشت به چارچوب مذاکراتی قبلی متمرکز بود. در سوی دیگر، مذاکرات نیویورک نیز همچنان با فاصله جدی میان خواستههای دو طرف روبهرو است. رویترز به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد که تهران همچنان برای احتمال از سرگیری درگیری آماده است، درحالیکه واشنگتن نیز فشار اقتصادی و نظامی را ابزار اصلی خود برای گرفتن امتیاز از ایران میداند. رفتار پکن نشان داده است که این کشور، همزمان با تمایل به میانجیگری و حلوفصل بحران، تلاش میکند گامهای خود را حسابشده و با احتیاط بردارد. چین از یک سو میکوشد از بروز تنش در روابطش با واشنگتن جلوگیری کند و از سوی دیگر، درصدد حفظ روابط خود با تهران است. پکن که بزرگترین شریک تجاری ایران است، به جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران نپیوسته و در مواردی اعتراضاتی نسبت به آن اعلام کرده است.
از طرفی وال استریت ژورنال در گزارشی ادعا کرد که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، حدود ۱۳۰۰ محموله هوایی از چین به وزارت دفاع ایران ارسال شده که شامل قطعات دومنظوره، مانند تجهیزات الکترونیکی، سامانههای موقعیتیابی، موتورهای الکتریکی و برخی قطعات مرتبط با هواگردها بوده است. بر اساس این گزارش، بخشی از این اقلام قابلیت استفاده در پهپادها و سامانههای هدایت موشکی را دارند. این گزارشها و رفتارها نشاندهنده تمایل چین به حفظ روابط با ایران است و باید دید آیا دیدار با ترامپ منجر به تغییری در این رویکرد خواهد شد یا خیر.
با در نظر گرفتن آنچه در روزهای اخیر از سوی طرفین بیان شده است، نمیتوان گفت که دیدار شی و ترامپ گشایشی در مسیر دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن ایجاد کرده است، اما از سوی دیگر، حمایت پکن از مذاکرات ایران و آمریکا در نیویورک، نشانههایی مثبت در زمینه دیپلماسی بروز داده است. اکنون دشوارترین آزمون، تبدیل حمایت سیاسی چین و مذاکرات نیویورک به یک اقدام همزمان و قابلاجرا از سوی ایران و آمریکا خواهد بود؛ یعنی بازگشایی هرمز در برابر کاهش فشار اقتصادی. تا زمانی که این دو اقدام بهصورت متقابل و مرحلهای تضمین نشوند، فاصله میان بازگشت به مذاکره و پایان جنگ همچنان زیاد خواهد بود.
نظر شما