ترامپ و رویای حکمرانی بدون کنگره

کسری غفوری: در شرایطی که آمریکایی‌ها فردا سه‌شنبه سوم نوامبر (۱۲ آبان) به پای صندوق‌های رأی می‌روند، کارزارهای انتخاباتی درست در همان نقطه‌ای به پایان می‌رسد که آغاز شده بود: پمپ‌بنزین‌ها و صندوق فروشگاه‌ها. دونالد ترامپ که روز پنج‌شنبه (۷آبان) گردهمایی‌های انتخاباتی خود در کانزاس و آیووا را لغو کرده بود، یک روز بعد تغییر رویه داد. او هر دو برنامه را برای دیروز یکشنبه  در دو ایالتی برنامه‌ریزی کرده بود که پیش‌تر سه‌بار در آنها پیروز شده بود. چنین رفتاری از حزبی که به پیروزی خود اطمینان دارد سر نمی‌زند. جمهوری‌خواهان اکنون در تقلا برای حفظ آرای ایالت‌های کشاورزی هستند. این ایالت‌ها زیر بار هزینه‌های دیزل و کود شیمیایی که از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران روندی صعودی داشته است، کمر خم کرده‌اند. دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های ملی پیشتازند و بخت نخست پیروزی در مجلس نمایندگان به شمار می‌روند. با این حال رقابت در مجلس سنا نزدیک‌تر است.

تعیین سرنوشت سنا احتمالا به معدود کرسی‌هایی گره خورده که بیشترشان اکنون در اختیار جمهوری‌خواهان است و اختلاف آرا در آنها در محدوده خطای معمول نظرسنجی‌ها قرار دارد. با این حال، تدارکات معنادارتر در واشنگتن در جریان است. کاخ سفید در این شهر ماه‌هاست که خود را برای رویارویی احتمالی با کنگره‌ای دموکرات آماده می‌کند. تسلط بر هر یک از دو مجلس به دموکرات‌ها قدرت احضار مقامات، امکان مانع‌تراشی بر سر تصویب قوانین و اهرم فشار بر بودجه دولت را خواهد داد. البته این اتفاق ترامپ را از ابزارهای کلیدی و مورد علاقه‌اش محروم نمی‌کند. تعرفه‌های وضع‌شده با دستور اجرایی، تسلط گسترده بر سیاست خارجی و جنگ آمریکا علیه ایران که بدون تایید کنگره آغاز شده است، همچنان در اختیار او خواهد بود. در صورت پیروزی دموکرات‌ها، میدان درگیری در ۲سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ احتمالا از صحن کنگره به اتاق کمیته‌ها، مذاکرات بودجه و دادگاه‌ها کشیده می‌شود. رأی‌گیری فردا سه‌شنبه مشخص خواهد کرد که چه کسی کنترل کنگره را به دست می‌گیرد، اما کاخ سفید از همین حالا در حال آماده‌سازی دولتی است که وابستگی کمتری به قوه مقننه داشته باشد.

خبرگزاری رویترز دیروز یکشنبه به نقل از یک مقام کاخ سفید و دو فرد مطلع گزارش داد که مقامات ارشد دولت از ماه آوریل در حال بررسی اقدامات اجرایی تازه‌ای هستند تا ترامپ بتواند آنها را بدون نیاز به تایید کنگره عملی کند. «استیون میلر» معاون رئیس کارکنان کاخ سفید و «راسل ووت» مدیر بودجه از جمله این مقامات به شمار می‌روند. اقدامات یادشده نیز حوزه‌های مهاجرت، تعرفه‌ها، هزینه‌های مسکن و مخارج فدرال را دربرمی‌گیرد. گزینه‌های در دست بررسی شامل وضع تعرفه‌های جدید بر مواد معدنی حیاتی و توربین‌های بادی، سخت‌گیری بیشتر در مقررات ویزای دانشجویان بین‌المللی و کارگران موقت خارجی و تدابیری برای کاهش هزینه‌های مسکن است. راسل ووت همچنین در حال بررسی این موضوع است که کدام‌یک از اولویت‌های دولت را می‌توان با بودجه‌های پیش‌تر تصویب‌شده در کنگره تامین مالی کرد. یکی از این منابع آگاه در پاسخ به این پرسش که ترامپ تا چه حد با این شیوه حکمرانی در سایه کنگره‌ای دموکرات کنار می‌آید، تاکید کرد که او با این شرایط «بسیار راحت» است.

وکلای کاخ سفید نیز آموزش مقامات دولتی برای نحوه برخورد با احضاریه‌ها را آغاز کرده‌اند و به آنها توصیه می‌کنند که مراقب مکاتبات خود باشند. آنها همچنین به دنبال دریافت نظر مشورتی وزارت دادگستری بوده‌اند تا ترامپ بتواند درباره ارتباطات خود با مشاوران خصوصی‌اش، به اختیارات و امتیازات ویژه قوه مجریه استناد کند. ترامپ در عین حال می‌تواند قوانین پیشنهادی دموکرات‌ها را وتو کند و بعید به نظر می‌رسد دموکرات‌ها آرای کافی برای بی‌اثر کردن وتوی او را در اختیار داشته باشند. در این میان، کاخ سفید رسانه‌ها را به ترویج روایتی دروغین درباره شکست جمهوری‌خواهان متهم کرده است.

روزنامه نیویورک‌تایمز گزارش داد که نگرانی‌های معیشتی تشدیدشده به‌واسطه جنگ آمریکا علیه ایران و تعرفه‌های تجاری، بر روزهای پایانی مبارزات انتخاباتی سایه انداخته است. ترامپ وعده کاهش تورم را داده بود؛ اما این شاخص با تجربه رشدی تازه به ۳.۷درصد رسیده است. او همچنین قول داده بود نرخ بهره وام مسکن به سطح ۲درصد بازگردد؛ اما این رقم اکنون بالای ۷درصد قرار دارد. در نظرسنجی اخیر نیویورک‌تایمز و کالج سینا، ۵۳درصد از رأی‌دهندگان احتمالی وضعیت اقتصاد را «ضعیف» ارزیابی کردند که بدترین آمار از ژوئیه۲۰۲۲ به شمار می‌رود. روی یک بیلبورد تبلیغاتی در آیووا قیمت بنزین «پیش از جنگ ترامپ» ۲.۹۰دلار و «پس از آن» ۴.۵۶دلار درج شده است. «استیو مور» اقتصاددان محافظه‌کار و مشاور کارزار انتخاباتی نخست ترامپ در این‌باره می‌گوید قیمت بنزین تنها معیاری است که مردم برای قضاوت درباره اقتصاد به‌کار می‌گیرند. کاخ سفید به تازگی از پرداخت ۹۰دلار به‌ میلیون‌ها سالمند تحت پوشش بیمه مدیکر، اعطای چک‌های تخفیف ۵۰۰دلاری به برخی از مشمولان قانون مراقبت مقرون‌به‌صرفه و صدور مجوز واردات دیزل از روسیه پس از سال‌ها تحریم خبر داده است. ترامپ همچنین وعده داده که در صورت حفظ اکثریت کنگره از سوی حزب متبوعش، به هر فرد بزرگسال یک چک ۵هزاردلاری پرداخت خواهد کرد. اجرای این طرح نیازمند تایید کنگره است و بیش از یک تریلیون دلار روی دست دولت هزینه می‌گذارد.

روزنامه گاردین در تحلیلی نوشت که درخواست ترامپ در گردهمایی تابستان امسال جمهوری‌خواهان در دالاس مبنی بر اینکه «تصور کنید نام من روی برگه‌های رأی است»، باعث شد انتخابات میان‌دوره‌ای عملا به یک همه‌پرسی ملی درباره دور دوم ریاست‌جمهوری او تبدیل شود. به نوشته این روزنامه، او در شرایطی وارد عرصه انتخابات می‌شود که پایین‌ترین میزان محبوبیت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای را در میان تمام رؤسای‌جمهور آمریکا از زمان هری ترومن تاکنون به ثبت رسانده است. نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس که در این گزارش به آن استناد شده، میزان محبوبیت او را ۳۲درصد نشان می‌دهد. در همین نظرسنجی و در پرسش مربوط به انتخابات کنگره نیز دموکرات‌ها با کسب ۴۷درصد آرا در برابر ۳۶درصد، ۱۱واحد درصد از جمهوری‌خواهان پیش افتاده‌اند. الین کامارک از موسسه بروکینگز، وضع تعرفه‌ها و راه انداختن جنگ را «آسیب‌هایی خودساخته» توصیف کرده است.

جمهوری‌خواهان همچنین پس از نفوذ تاریخی ترامپ در میان مردان لاتین‌تبار در سال۲۰۲۴، اکنون در حال از دست دادن پایگاه رأی خود در میان رأی‌دهندگان لاتین‌تبار هستند. تحلیلگران این چرخش آرا را به وضعیت اقتصاد و کارزار اخراج مهاجران مرتبط می‌دانند. در تگزاس، جیمز تالاریکو نامزد دموکرات در پرهزینه‌ترین رقابت تاریخ مجلس سنا حضور دارد. او به‌رغم تزریق ۳۰۰‌میلیون دلار از سوی گروه‌های مستقل حامی جمهوری‌خواهان به رهبری ایلان ماسک، در بیشتر نظرسنجی‌ها با اختلافی اندک از کن پکستون جمهوری‌خواه پیش افتاده است. در میشیگان نیز کمیته‌های اقدام سیاسی حامی رژیم اسرائیل‌ میلیون‌ها دلار علیه عبدالرحمان السید، نامزد دموکرات که ترامپ او را «جهادی» خوانده، هزینه کرده‌اند. السید در تلاش است تا به نخستین سناتور مسلمان آمریکا تبدیل شود. در همین حال حکیم جفریز رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان متعهد شده است که از قدرت احضار مقامات برای تحقیق درباره فساد دولتی، تصمیمات سیاست خارجی در قبال ایران و ثروت‌اندوزی خانواده ترامپ استفاده کند.

بر اساس میانگین نظرسنجی‌های پایگاه «ریل‌کلیرپالیتیکس»، دموکرات‌ها با ۵۱.۵درصد آرا در برابر ۴۳.۱درصد از جمهوری‌خواهان جلوتر هستند و  مطابق با گزارش‌ها تاکنون بیش از ۵۱‌میلیون آمریکایی آرای خود را به صندوق انداخته‌اند. در کانزاس، نظرسنجی مشترک روزنامه واشنگتن‌پست و مدرسه شار نشان داد که آدام همیلتون دموکرات با ۵۲درصد در برابر ۴۳درصد از سناتور راجر مارشال جمهوری‌خواه پیشتاز است. با این حال نظرسنجی کالج امرسون رقابت نزدیک‌تری را با نتیجه ۵۰ به ۴۷درصد نشان داده است. به نوشته الجزیره، «داگ هی» استراتژیست جمهوری‌خواه با ابراز تردید درباره این پیشتازی ۹درصدی گفت که بسیاری از حامیان این حزب اصولا تمایلی به پاسخگویی به تماس‌های موسسات نظرسنجی ندارند. ناتالی جکسون تحلیلگر داده‌های نظرسنجی نیز معتقد است که می‌توان با اطمینان نسبی از پیروزی دموکرات‌ها و کسب اکثریت مجلس نمایندگان سخن گفت، اما چشم‌انداز مجلس سنا هنوز مبهم است. پیش‌بینی پایگاه «دسیژن دسک اچ‌کیو» که روز شنبه ۳۱اکتبر (۹ آبان) به‌روزرسانی شد، شانس پیروزی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان را ۸۳درصد و در سنا ۶۳درصد ارزیابی کرده است.