خبرگزاری علت
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر امیر ثامنی، کارشناس برنامهریزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: بهانه یادداشت حاضر به بررسی و حسن استفاده از دو یادداشت اخیر آقای دکتر محمدمهدی بهکیش درخصوص الگوی توسعه آتی کشور و دکتر علینقی مشایخی درباره ضرورت بازنگری در کلاناستراتژی کشور بهمنظور طرح مساله در خصوص راهحلیابی برای شرایط این روزهای کشور و خروج از بحران در«دنیایاقتصاد» بازمیگردد.
جان کلام مقاله دکتر بهکیش آن است که ایران پس از جنگ و تحریم، به انتخاب یا ترکیبی سازگار از الگوهای توسعه آمریکا، اروپا و چین نیاز دارد؛ الگویی متناسب با تاریخ و فرهنگ ملی که بر رقابت و نوآوری، عدالت اجتماعی، حکمرانی کارآمد و زیرساخت استوار باشد و با روابط گسترده بینالمللی، سرمایهگذاری و رشد صادرات، مسیر توسعه پایدار کشور را هموار کند.
دکتر مشایخی نیز با تاکید بر ضرورت فهم چرایی فاصله میان اهداف و عملکرد کشور، بازنگری در کلاناستراتژی ایران را امری ضروری قلمداد میکند؛ چراکه به باور او، جهتگیریهای چهار دهه گذشته، به تفوق سیاست خارجی بر سیاست داخلی و اقتصاد و درنتیجه، اثرگذاری آن بر نحوه توزیع و تخصیص منابع کشور انجامیده است؛ بهگونهایکه تحت توسعه اقتصادی و اجتماعی نه اصل حکمرانی که فرع بر آن بازتعریف شده است.
نکتهای که در این یادداشت موردتوجه است، اولا فهم نسبت میان «کلان استراتژی» و «الگوی توسعه» در ایران است. کلان استراتژی یا به تعبیر دیگر «استراتژی بزرگ»، در معنای دقیق خود، چارچوبی برای تعریف منافع بنیادین، جایگاه کشور در نظام منطقهای و جهانی، تشخیص فرصتها و تهدیدها، انتخاب زمین بازی و سازماندهی منابع قدرت ملی در افق بلندمدت است.
بنابراین، از حیث تقدم منطقی، کلان استراتژی بر الگوی توسعه مقدم است؛ زیرا ابتدا باید روشن شود که ایران چه جایگاهی را در جهان دنبال میکند، چه نوع قدرتی میخواهد بسازد و چه اهدافی را بر دیگر خواستهها اولویت میدهد.
اما این تقدم به معنای آن نیست که الگوی توسعه صرفا تابعی منفعل از کلاناستراتژی باشد. الگوی توسعه، صورتبندی عملیاتی و نهادی کلاناستراتژی است و با تعیین چگونگی سازماندهی تولید، سرمایهگذاری، فناوری، تجارت، سرمایه انسانی، دولت، بازار و سرزمین، امکان تحقق آن را فراهم میکند.
کلاناستراتژی بدون الگوی توسعه، به اعلام جهت حرکت تقلیل مییابد و الگوی توسعه بدون کلاناستراتژی، در معرض پراکندگی، تفسیرپذیری و اعوجاج قرار میگیرد. نکته دوم چیستی و چگونگی تعیین کلاناستراتژی و الگوی توسعه در ایران است؛ چه ارکان و مولفههایی دارند؟ چه کسی یا چه جایی آنها را تعیین میکند؟
نظر شما