شماره روزنامه: ۶۶۹۱ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۳۰۴۲۰۲ یادداشت

کیوان پورشب*

در هفته منتهی به آغاز دومین ماه از پاییز یعنی آبان ۱۴۰۵، شاهد تغییراتی در بازارهای مالی و کامودیتی متاثر از ادامه سایه جنگ و مناقشه میان ایران و آمریکا بودیم؛ طلا در بحبوحه رکود شدید سهام شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی که سرمایه‌گذاران را مجبور به خروج از بازار شمش طلا برای جبران ضررهای گسترده‌تر بازار کرد، به حدود ۳۹۸۶ دلار کاهش یافت.

بازارهای بین‌المللی زیر سایه جنگ

افزایش قیمت نفت خام، با تشدید نگرانی‌های مداوم در مورد تورم، فشار نزولی را بیشتر کرد و این دیدگاه را تقویت کرد که بانک‌های مرکزی ممکن است هزینه‌های استقراض را برای مدت طولانی‌تری بالاتر نگه دارند. در عین حال، افزایش تردید در مورد امکان‌پذیری هزینه‌های هنگفت هوش مصنوعی، که موتور اصلی حرکت اقتصادی اخیر ایالات‌متحده است، باعث شده است که فعالان بازار تشدید سیاست‌های انبساطی فدرال‌رزرو را کاهشی ارزیابی کنند که آن روند می‌تواند فلز را در برابر کاهش‌های شدیدتر محافظت کند.  از نظر فنی، طلا باید به طور قانع‌کننده‌ای از آستانه ۴۱۵۰ دلار عبور کند تا منطقه مقاومت بالای سربار بین ۴۲۱۰ تا ۴۲۳۰ دلار را به چالش بکشد. در روند نزولی، عدم حفظ کف بحرانی ۴۰۰۰ دلار می‌تواند باعث تشدید افت به سمت ۳۹۸۰ دلار شود. اما معاملات اولیه بازار کامکس در جمعه گذشته روی نقره شاهد کاهش تقریبا ۰.۸۸ درصدی قیمت آن بود که به دلیل تشدید درگیری‌های خاورمیانه که قیمت نفت خام را به ۱۰۸ دلار رساند، در حدود ۵۴ دلار در نوسان بود. فشار فروش همچنین با کاهش شدید سهام فناوری و هوش مصنوعی که باعث شد سرمایه‌گذاران برای جبران کسری در جاهای دیگر، از فلزات گران‌بها پول نقد خارج کنند، تشدید شد. از دیدگاه فنی، بسته شدن روزانه قیمت بالاتر از سطح مقاومت ۵۸ دلار می‌تواند در را برای نقره باز کند تا در نوبت‌های بعدی به محدوده ۶۲ تا ۶۵ دلار برسد. برعکس، نگه داشتن قیمت زیر ۵۵ دلار خطر عقب‌نشینی عمیق‌تر به سمت ۵۲ یا ۵۰ دلار را به همراه دارد.

قیمت نفت خام برنت در میان نگرانی‌های فزاینده پیرامون عرضه در خاورمیانه، در سطحی نزدیک به ۱۱۳ دلار نوسان کرد. پس از آنکه نیروهای حوثی مستقر در یمن مسوولیت حملات به بندر «ینبع» عربستان سعودی در دریای سرخ و همچنین عملیات نظامی علیه یک فرودگاه و یک تاسیسات نفتی در عربستان را بر عهده گرفتند، ریسک‌های ژئوپلیتیک تشدید شدند. در همین حال، گزارش‌هایی مبنی بر اینکه مقامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونی طرح‌هایی احتمالی برای حملات نظامی پس از انتخابات میان‌ دوره‌ای ماه آینده تدوین کرده‌اند -که در آنها تاسیسات انرژی ایران به عنوان اهداف اصلی در نظر گرفته‌‌اند- بر احتیاط حاکم بر بازار افزوده است. همزمان در اروپا، نیروهای اوکراینی طی هفته گذشته حملات خود را علیه تاسیسات پالایشگاهی روسیه شدت بخشیدند؛ تحولاتی که در بستر توافق موجود میان ایالات متحده و روسیه در خصوص تجارت گازوئیل رخ می‌دهد. بنابراین، تداوم معاملات در سطحی بالاتر از ۱۰۶.۲۵دلار، قیمت‌ها را به سمت ۱۱۵ دلار سوق خواهد داد؛ درحالی‌که تنها افت قیمت و بسته شدن آن در سطحی پایین‌تر از ۱۰۵ دلار می‌تواند منجر به تضعیف قیمت نفت و حرکت آن به سمت مرز ۱۰۰ دلار شود.

با ادامه جنگ در خاورمیانه، جریان نفت از خلیج‌فارس تا سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ پایین‌تر از سطح قبل از جنگ باقی خواهد ماند. حتی وقتی شرایط آرام شود، ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد تا خسارات وارده به کارخانه‌های ذوب آلومینیوم، تاسیسات نفتی و پالایشگاه‌ها جبران شود، که به معنای طولانی‌تر شدن محدودیت عرضه است. در همین حال، موانع تجاری در حال افزایش هستند و اصطکاک و هزینه را به تجارت بین‌المللی اضافه می‌کنند. فولاد شاید پرسروصدا‌ترین بخش تحت‌تاثیر باشد، اما مواد معدنی حیاتی، انرژی و کالاهای پایین‌دستی از جمله خودرو نیز تحت‌تاثیر قرار خواهند گرفت. «شاخص قیمت مواد» (MPI) که توسط شرکت «اس‌اندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس» (S&P Global Market Intelligence) تهیه می‌شود، تا پایان سال ۲۰۲۶ روندی صعودی خواهد داشت و در سال ۲۰۲۷ اندکی کاهش می‌یابد، اما همچنان بسیار بالاتر از سطوح سال۲۰۲۵ باقی خواهد ماند. تا سه‌ ماه چهارم سال۲۰۲۷، این شاخص نسبت به سال قبل ۴.۴درصد کاهش خواهد یافت. این در حالی است که بین سه‌ ماه چهارم سال ۲۰۲۵ تا سه ‌ماه چهارم سال ۲۰۲۶، رشدی ۲۸ درصدی را تجربه کرده بود. بهبود جریان نفت خام و خروجی پالایشگاه‌ها، احیای صادرات فلزات و تقاضای ضعیف، باید منجر به کاهش جزئی قیمت مواد صنعتی تا سال ۲۰۲۷ شود؛ هرچند که کف قیمتی جدید، در سطحی بالاتر از قبل قرار گرفته است. شواهد حاکی از آن است که سال ۲۰۲۶ الگوی مناسب‌‌تری برای پیش‌بینی وضعیت سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ است تا سال‌های ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵.

چشم‌انداز فلزات غیرآهنی در این ماه تغییر چندانی نداشته است. در مجموع، ریسک همچنان به سمت افزایش فلزات غیرآهنی و رنگین، به ویژه مس، متمایل است؛ جایی که تقاضای انعطاف‌پذیر، محدودیت در دسترس بودن را به‌دلیل اختلالات عرضه معادن تشدید کرده است. انتظار می‌رود آلومینیوم تا سال ۲۰۲۷ با بهبود تدریجی عرضه و کاهش تقاضا، همچنان روند کاهشی داشته باشد، اگرچه قیمت‌‌ها در مقایسه با روندهای تاریخی، به ویژه در ایالات متحده به دلیل افزایش عدم قطعیت تعرفه‌ها، همچنان بالا خواهند ماند. ساخت مراکز داده (دیتاسنترها) برای پشتیبانی از تحقیقات و محصولات مدل هوش مصنوعی با سرعت بالایی تا سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ ادامه خواهد یافت. انتظار می‌رود، محدودیت‌‌های عرضه و فشارهای عمومی یا سیاسی، سرعت اضافه شدن مراکز داده جدید را مختل کند، اما این فشارها برای کاهش فعالیت ساخت‌وساز کافی نخواهد بود. این همچنان قوی‌ترین موتور رشد برای استفاده نهایی از نهاده‌های صنعتی از جمله انرژی، نیروی کار، فلزات، مصالح ساختمانی و تجهیزات خواهد بود.

در نتیجه، تقاضا از سوی هوش مصنوعی، برق‌رسانی و تولید دفاعی، رقابت شدیدی را برای نهاده ‌های کلیدی ایجاد می‌کند، حتی با اینکه فعالیت‌های تولیدی گسترده ‌تر همچنان کاهش یافته است. بنابراین، انتظار می‌رود قیمت‌ها و زمان تحویل مواد مرتبط با ساخت مراکز داده تا سال ۲۰۲۷ همچنان بالا باقی بماند. تصویر کلی از آنچه را که در بازارها شاهد هستیم، بیم و امید در زیر سایه مناقشاتی است که در غرب آسیا با محوریت تنگه هرمز و نقش تعیین کننده ژئوپلیتیک ایران بر این آبراهه بیش از گذشته خود را بر جامعه جهانی دیکته می‌کند؛ چنان‌که رئیس‌جمهور اسبق آمریکا از آن به عنوان حق وتوی ایران در نظام بین‌الملل در سخنرانی خود یاد کرده است.

*  تحلیلگر اقتصادی

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن