خبرگزاری علت
بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۶ پس از ثبت رکورد تاریخی بیش از ۵۵۰۰ دلار، با افتی نزدیک به ۳۰ درصد مواجه شد؛ اما خرید بانک‌های مرکزی و پیش‌بینی تحلیلگران، از احتمال بازگشت قیمت‌ها حکایت دارد.
قیمت جهانی طلا در معاملات دیروز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) در محدوده ۳۹۲۶ دلار به ازای هر اونس معامله شد؛ رقمی که در مقایسه با رکورد تاریخی حدود ۵۵۹۵ دلاری ثبت‌شده در ژانویه، کاهش نزدیک به ۳۰ درصدی را نشان می‌دهد.
طلا سال ۲۰۲۶ را با موجی از تقاضای سرمایه‌گذاری و نگرانی‌های اقتصادی و سیاسی آغاز کرد. افزایش نااطمینانی در اقتصاد جهانی، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های امن، از مهم‌ترین عوامل رشد قیمت این فلز در ماه‌های ابتدایی سال بودند.
با این حال، از نیمه نخست سال شرایط بازار تغییر کرد و افزایش تنش‌های نظامی مرتبط با ایران و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، موجب رشد قیمت نفت و تشدید نگرانی‌ها درباره بازگشت تورم شد.
افزایش قیمت انرژی و احتمال تداوم تورم، انتظارات درباره بالا ماندن نرخ بهره آمریکا را تقویت کرد؛ عاملی که به دلیل افزایش هزینه فرصت نگهداری طلا، فشار نزولی بر قیمت این فلز وارد کرد.
در واقع، برخلاف تصور رایج، افزایش تنش‌های نظامی لزوما به رشد قیمت طلا منجر نمی‌شود و چنانچه پیامد‌های یک بحران ژئوپلیتیکی به افزایش تورم، تقویت دلار و بالا ماندن نرخ بهره منتهی شود، ممکن است اثر این عوامل بر بازار طلا از تقاضای دارایی امن قوی‌تر باشد برخلاف تصور رایج، افزایش تنش‌های نظامی لزوما به رشد قیمت طلا منجر نمی‌شود و چنانچه پیامد‌های یک بحران ژئوپلیتیکی به افزایش تورم، تقویت دلار و بالا ماندن نرخ بهره منتهی شود، ممکن است اثر این عوامل بر بازار طلا از تقاضای دارایی امن قوی‌تر باشد.
در کنار این تحولات، تقویت دلار آمریکا و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری نیز از دیگر عوامل کاهش جذابیت طلا برای سرمایه‌گذاران بودند. از آنجا که طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، افزایش بازده دارایی‌های دارای سود می‌تواند بخشی از سرمایه‌ها را از بازار فلزات گران‌بها خارج کند.
همچنین در روز‌های پایانی اکتبر، افزایش نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی و افت بازار سهام، برخی سرمایه‌گذاران را به فروش دارایی‌های خود برای تأمین نقدینگی سوق داد.
این وضعیت حتی بر تقاضا برای طلا نیز اثر گذاشت و فشار فروش را تشدید کرد. بر اساس گزارش‌های بازار، قیمت طلا در روز‌های پایانی اکتبر به محدوده ۳۸۷۵ دلار رسید و پایین‌ترین سطح خود در حدود یک سال اخیر را تجربه کرد.
با این حال، در ابتدای نوامبر کاهش قیمت نفت و انتشار خبر‌هایی درباره ادامه تماس‌های دیپلماتیک مرتبط با ایران، به بهبود نسبی قیمت طلا کمک کرد؛ به‌طوری‌که این فلز در معاملات دوشنبه بیش از ۲ درصد رشد کرد، هرچند در معاملات سه‌شنبه مجدداً با کاهش محدودی مواجه شد.
تداوم خرید بانک‌های مرکزی؛ پشتوانه بازار طلا
با وجود افت قابل‌توجه قیمت طلا، همه بخش‌های بازار با کاهش تقاضا مواجه نبوده‌اند. تازه‌ترین گزارش شورای جهانی طلا که سوم نوامبر منتشر شد، نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی همچنان از خریداران مهم این فلز گران‌بها هستند.
بر اساس این گزارش، خرید خالص بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ به ۳۲۱ تن رسید. همچنین مجموع خرید خالص این نهاد‌ها از ابتدای سال تا پایان سه‌ماهه سوم به ۶۷۵ تن رسیده است.
شورای جهانی طلا پیش‌بینی کرده است خرید بانک‌های مرکزی در کل سال ۲۰۲۶ دست‌کم با سطح خرید سال گذشته، یعنی حدود ۸۴۸ تن، برابر شود.
خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی عمدتا با هدف تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی، کاهش وابستگی به دلار و افزایش امنیت دارایی‌های ملی انجام می‌شودخرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی عمدتا با هدف تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی، کاهش وابستگی به دلار و افزایش امنیت دارایی‌های ملی انجام می‌شود. این روند که در سال‌های اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده، یکی از عوامل حمایت‌کننده از تقاضای بلندمدت طلا به شمار می‌رود.
در مقابل، تقاضای مصرفی با فشار بیشتری مواجه شده است. طبق گزارش شورای جهانی طلا، تقاضای شمش و سکه در سه‌ماهه سوم سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۹ درصد کاهش یافته و به ۲۶۸ تن رسیده است.
مصرف طلا در صنعت جواهرات نیز با افت ۱۷ درصدی به ۳۱۳ تن رسیده؛ موضوعی که نشان می‌دهد افزایش قیمت‌های پیشین، قدرت خرید مصرف‌کنندگان را کاهش داده است.
با این حال، ورود سرمایه به صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلای فیزیکی ادامه داشته است. این صندوق‌ها در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۲۱۱ تن ورود سرمایه ثبت کرده‌اند؛ موضوعی که از تداوم علاقه بخشی از سرمایه‌گذاران نهادی به طلا حکایت دارد.
پیش‌بینی قیمت طلا در انتهای سال ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
در شرایطی که بازار طلا با نوسانات قابل‌توجهی مواجه است، پیش‌بینی مؤسسات مالی و تحلیلگران درباره آینده این فلز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز از ۳۰ تحلیلگر و معامله‌گر بازار طلا که ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، میانگین پیش‌بینی قیمت طلا برای کل سال ۲۰۲۶ به ۴۴۹۵ دلار در هر اونس کاهش یافته است. این رقم در نظرسنجی قبلی ۴۵۰۹ دلار بود.
در مقابل، میانگین پیش‌بینی تحلیلگران برای سال ۲۰۲۷ از ۴۶۱۰ دلار به ۴۶۵۰ دلار افزایش یافته است میانگین پیش‌بینی تحلیلگران برای سال ۲۰۲۷ از ۴۶۱۰ دلار به ۴۶۵۰ دلار افزایش یافته است. این ارقام میانگین قیمت مورد انتظار در سال‌های مربوطه هستند و به معنای هدف قطعی قیمت در پایان سال نیستند.
کاهش پیش‌بینی قیمت در سال جاری نشان می‌دهد تحلیلگران نسبت به ادامه رشد طلا در کوتاه‌مدت محتاط‌تر شده‌اند، اما افزایش پیش‌بینی برای سال آینده از انتظار برای بهبود نسبی شرایط بازار در افق بلندمدت حکایت دارد.
در همین حال، شورای جهانی طلا نیز در تحلیل میان‌سال خود سناریو‌های متفاوتی برای ادامه سال ۲۰۲۶ مطرح کرده بود.
بر اساس این سناریوها، تشدید بحران‌های اقتصادی و سیاسی و کاهش نرخ بهره می‌تواند زمینه‌ساز رشد مجدد قیمت طلا شود؛ در مقابل، تقویت دلار، افزایش بازده اوراق و بهبود شرایط اقتصادی جهان می‌تواند فشار نزولی بر این فلز را ادامه دهد.
نرخ بهره و دلار؛ تعیین‌کنندگان اصلی مسیر آینده طلا
تحلیلگران برای ارزیابی مسیر آینده بازار طلا، بیش از هر چیز تحولات سیاست پولی آمریکا، نرخ دلار، قیمت انرژی و وضعیت اقتصاد جهانی را زیر نظر دارند.
در صورتی که تورم آمریکا کاهش یابد و فدرال رزرو به سمت کاهش نرخ بهره حرکت کند، جذابیت طلا برای سرمایه‌گذاران افزایش خواهد یافت. تضعیف دلار نیز می‌تواند از طریق افزایش قدرت خرید دارندگان سایر ارزها، به رشد تقاضای جهانی طلا کمک کند.
از سوی دیگر، تداوم خرید بانک‌های مرکزی و افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی دولت‌ها و ثبات نظام مالی بین‌المللی می‌تواند از قیمت این فلز در بلندمدت حمایت کند تداوم خرید بانک‌های مرکزی و افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی دولت‌ها و ثبات نظام مالی بین‌المللی می‌تواند از قیمت این فلز در بلندمدت حمایت کند.
در مقابل، افزایش مجدد نرخ بهره، تقویت دلار، کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی و خروج سرمایه از صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا از مهم‌ترین ریسک‌هایی هستند که می‌توانند مانع بازیابی قیمت شوند.
تأثیر نوسانات جهانی بر بازار طلای ایران
تحولات بازار جهانی طلا به‌طور مستقیم بر بازار داخلی ایران اثر می‌گذارد، اماقیمت طلا در ایران تنها تابع نرخ جهانی اونس نیست و نرخ دلار در بازار داخلی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌گذاری آن دارد قیمت طلا در ایران تنها تابع نرخ جهانی اونس نیست و نرخ دلار در بازار داخلی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌گذاری آن دارد.
به همین دلیل ممکن است در شرایطی که قیمت جهانی طلا کاهش پیدا می‌کند، افزایش نرخ ارز در ایران موجب رشد قیمت ریالی طلا شود. در مقابل، کاهش نرخ ارز می‌تواند حتی در شرایط ثبات قیمت جهانی، به افت قیمت طلا در بازار داخلی منجر شود.
از این رو، پیش‌بینی دقیق بازار طلای ایران مستلزم در نظر گرفتن هم‌زمان قیمت جهانی اونس، نرخ ارز، میزان تقاضای داخلی و شرایط اقتصادی کشور است.
نظر شما