علی عبدالمحمدی:  معاملات بورس تهران در روز یکشنبه در شرایطی دنبال شد که شاخص کل با رشد 2.11درصدی، ضمن رسیدن به سطح ۷‌میلیون و ۴۳۱ هزار واحد، بازدهی خود از ابتدای سال را به بیش از ۱۰۰درصد افزایش داد. به این ترتیب، درحالی‌که هنوز چند روز معاملاتی تا پایان تابستان باقی مانده است، این فصل با رشد ۴۵درصدی شاخص کل، در رتبه چهارم پربازده‌ترین فصل‌های تاریخ این نماگر قرار گرفت. همزمان، شاخص هموزن نیز با رشد 1.52درصدی برای نخستین بار از مرز ۲‌میلیون واحد عبور کرد؛ سطحی که با توجه به مبنای شروع ۱۰هزارواحدی این شاخص در ابتدای سال 1393، تصویری قابل‌توجه از تغییرات ارزش سهام شرکت‌های بازار در بلندمدت ارائه می‌کند.

شاخص کل بورس تهران در معاملات یکشنبه 2.11درصد افزایش یافت و در ارتفاع ۷‌میلیون و ۴۳۱هزار واحد قرار گرفت. اهمیت این رشد صرفا در ثبت یک رکورد جدید برای سطح شاخص خلاصه نمی‌شود؛ چرا که با عملکرد روز گذشته، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به بیش از ۱۰۰درصد رسید. به این ترتیب، سرمایه‌گذاری که ابتدای سال در سبدی متناسب با ترکیب شاخص کل قرار گرفته بود، در طول کمتر از شش ماه بازدهی سبد وی به بیش از 100درصد رسیده است. 

در مقیاس ماهانه نیز شهریورماه تاکنون عملکرد قابل‌توجهی داشته است. بازدهی شاخص کل در شهریور به ۲۳درصد رسیده و در کنار آن، رشد ۴۵درصدی تابستان تصویری از شتاب حرکت بازار در فصل جاری ارائه می‌کند. نکته قابل‌توجه آن است که هنوز چند روز معاملاتی تا پایان تابستان باقی مانده و بنابراین رتبه این فصل در جدول تاریخی بازدهی شاخص کل می‌تواند همچنان دستخوش تغییر شود. با‌این‌حال، حتی با در نظر گرفتن همین عملکرد فعلی نیز تابستان ۱۴۰۵ در جمع چهار فصل برتر تاریخ شاخص کل از منظر بازدهی قرار گرفته است. در صدر این جدول، بهار ۱۳۹۹ با رشد ۱۴۸درصدی قرار دارد. پس از آن پاییز ۱۴۰۴ با بازدهی ۵۳درصدی و تابستان ۱۳۹۷ با رشد ۴۷درصدی قرار گرفته‌اند. تابستان امسال نیز با بازدهی ۴۵درصدی در جایگاه چهارم ایستاده است.

 روایت متفاوت هموزن از بازار

همزمان با عبور شاخص کل از مرز بازدهی ۱۰۰درصد، شاخص هموزن نیز نقطه عطف دیگری را پشت سر گذاشت. این نماگر در معاملات روز گذشته 1.52درصد رشد کرد و برای نخستین بار در تاریخ فعالیت خود وارد کانال ۲‌میلیون واحد شد. شاخص هموزن از ابتدای سال ۱۳۹۳ و در پی کاستی‌های موجود در شاخص کل برای انعکاس وضعیت تمام اجزای بازار، وارد ادبیات بازار سرمایه ایران شد. 

در محاسبه این شاخص، برخلاف شاخص کل، وزن شرکت‌ها یکسان در نظر گرفته می‌شود. به همین دلیل، تغییرات آن می‌تواند تصویر مناسب‌تری از عملکرد شرکت‌های کوچک و متوسط ارائه کند؛ شرکت‌هایی که اثر آنها در شاخص‌های مبتنی بر ارزش بازار به مراتب کمتر است.  اکنون عبور شاخص هموزن از ۲‌میلیون واحد، از منظر تاریخی نیز قابل‌توجه است. این شاخص محاسبات خود را از عدد مبنای ۱۰هزار واحد آغاز کرده است. رسیدن آن به سطح بیش از ۲‌میلیون واحد به این معناست که عدد شاخص طی حدود ۱۳سال، بیش از ۲۰۰ برابر شده است. به بیان دیگر، شاخص هموزن طی این دوره رشدی معادل بیش از ۲۰هزار درصد را تجربه کرده است. این مقایسه البته به معنای کسب چنین بازدهی توسط تمام سهام یا یک سبد سرمایه‌گذاری واقعی نیست، بلکه صرفا تغییرات سطح شاخص را در یک بازه بلندمدت نشان می‌دهد. با این حال، فاصله بسیار زیاد میان عدد مبنا و سطح فعلی، مقیاس رشد تاریخی بازار سهام در این دوره را به‌خوبی نمایان می‌کند.

ارزش معاملات در کانال 50 همت

در معاملات یکشنبه، علاوه بر رکوردهای شاخصی، ارزش معاملات خرد بازار سهام در کانال ۵۰هزار ‌میلیارد تومان قرار گرفت و حدود ۵هزار و ۴۷۰‌میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی وارد معاملات سهام شد. در عین حال، بررسی وضعیت نمادها نشان می‌دهد صعود شاخص‌ها به معنای سبزپوشی تمامی بازار نبوده است. در پایان معاملات، ۷۶درصد نمادها در بخش سبز تابلو قرار گرفتند و ۲۴درصد نمادها با افت قیمت مواجه شدند. بنابراین اگرچه سمت تقاضا همچنان برتری محسوسی در بازار داشت، اما بخشی از نمادها در جریان صعود روز گذشته همراه شاخص‌ها حرکت نکردند. 

ترکیب این متغیرها نشان می‌دهد بورس تهران در مقطع کنونی نه فقط در حال ثبت سطوح جدید شاخصی، بلکه در حال پشت سر گذاشتن نقاط عطف تاریخی است. عبور بازدهی شاخص کل از ۱۰۰درصد، قرار گرفتن تابستان ۱۴۰۵ در جمع چهار فصل برتر تاریخ و ورود شاخص هموزن به کانال ۲‌میلیون واحد، سه نشانه متفاوت از ابعاد رشد اخیر بازار هستند. اکنون چند روز پایانی تابستان می‌تواند جایگاه این فصل را در جدول تاریخی بازدهی بورس مشخص کند؛ جدولی که در حال حاضر سه فصل با بازدهی‌های ۱۴۸، ۵۳و ۴۷درصدی در صدر آن قرار دارند.

  بزنگاه حساس رالی بورس