اختلاف در تیم ترامپ یا تقسیم کار علیه ایران؟

سه مسیر متفاوت در کاخ سفید

به گزارش وال‌استریت ژورنال، پس از پایان انتخابات میان‌دوره‌ای، مشاوران ترامپ و متحدان خارجی آمریکا تلاش‌های خود را برای تاثیرگذاری بر تصمیم رئیس‌جمهور درباره پایان دادن به جنگ یا از سرگیری حملات افزایش داده‌اند. در یک سوی، پیت هگست، وزیر جنگ و دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، قرار دارند که در نشست‌های اخیر از بازگشت به عملیات گسترده نظامی حمایت کرده‌اند. شماری از مشاوران تندرو خارج از دولت نیز معتقدند اعتبار سیاسی ترامپ به وادار کردن ایران به واگذاری برنامه هسته‌ای‌اش وابسته است. در سوی دیگر، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، خواهان ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز هستند. مارکو روبیو، وزیر خارجه و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، نیز بر تشدید تحریم‌ها و ادامه محاصره تجارت ایران تاکید دارند. به این ترتیب، سه گزینه نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک در برابر ترامپ قرار گرفته‌اند؛ گزینه‌هایی که هرکدام از سوی بخشی از حلقه نزدیک به او دنبال می‌شوند.

متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز رویکرد یکسانی نیست. نتانیاهو همچنان خواهان از سرگیری حملات علیه ایران است، اما کشورهای عربی خلیج فارس تمایل کمتری به ورود دوباره منطقه به چرخه تشدید تنش دارند. قطر به‌ویژه تلاش کرده است میان تهران و واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره آمریکا میانجی‌گری کند. نخست‌وزیر قطر نیز اعلام کرده است که میانجی‌ها در تلاش‌ هستند از شکل‌گیری موج تازه‌ای از تشدید تنش جلوگیری کنند. گفت‌وگوی امیر قطر با ترامپ در روز جمعه نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

احتمال تغییر در تیم جنگی ترامپ

سی‌بی‌اس گزارش داد که ترامپ پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات، از مشاوران نزدیک خود درباره ماندن پیت هگست در سمت وزیر جنگ نظرخواهی کرده است. برخی دستیاران کاخ سفید نیز احتمال داده‌اند بخشی از مسوولیت شکست انتخاباتی متوجه هگست، برد کوپر و دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا شود؛ افرادی که در تصمیم‌گیری‌ها و ارائه توصیه‌های نظامی درباره جنگ علیه ایران نقش داشته‌اند. با این حال، هنوز تصمیمی برای برکناری هگست گرفته نشده است. ترامپ در واکنش به پرسش خبرنگاران، عملکرد او را مثبت ارزیابی کرد و کاخ سفید نیز از اعتماد کامل رئیس‌جمهور به وزیر جنگ خبر داد. در مقابل، جی‌دی ونس آشکارا جنگ را عامل شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان دانسته است. این موضع نشان می‌دهد که هزینه سیاسی جنگ به یکی از مسائل مهم در محاسبات داخلی دولت ترامپ تبدیل شده است.

اختلاف بر سر ابزار، اشتراک بر سر هدف

با این حال، کنار رفتن احتمالی هگست یا سرزنش برد کوپر و دن کین لزوما به معنای تغییر راهبرد آمریکا در قبال ایران نخواهد بود. از هگست و کوپر تا روبیو و بسنت، راهکارهای پیشنهادی، با وجود تفاوت در شکل و شدت، در یک چارچوب کلی قرار می‌گیرند، مقابله با ایران و وادار کردن تهران به پذیرش خواسته‌های آمریکا. در واقع، حمله نظامی، محاصره اقتصادی و مذاکره الزاما گزینه‌هایی متضاد نیستند؛ بلکه می‌توانند ابزارهایی جایگزین یا حتی مکمل برای پیشبرد یک هدف مشترک باشند. تجربه ماه‌های گذشته نیز نشان داده است که واشنگتن ممکن است همزمان از فشار نظامی، محاصره و مذاکره استفاده کند.