خبرگزاری علت
گروه اقتصاد؛ در شرایط اقتصادی کنونی و هم‌زمان با افزایش هزینه‌های معیشت و فشارهای مالی بر خانوارها، حمایت از خانواده‌های دارای فرزند و اجرای سیاست‌های تشویقی در راستای جوانی جمعیت اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در همین راستا، دولت حمایت‌های مختلفی از جمله افزایش سه‌برابری یارانه فرزندان خانواده‌های کم‌درآمد را در نظر گرفته است؛ با این حال، با گذشت بیش از هفت ماه از آغاز سال ۱۴۰۵، این طرح همچنان اجرایی نشده است؛ موضوعی که برای بسیاری از خانواده‌های مشمول این پرسش را ایجاد کرده که افزایش سه‌برابری یارانه فرزندان چه زمانی اجرا می‌شود و پرداخت آن از چه زمانی آغاز خواهد شد؟ در ادامه، جزئیات این طرح و آخرین وضعیت اجرای آن را بخوانید.
طرح سه‌برابری یارانه‌ها چیست؟
طرح سه‌برابری یارانه فرزندان یکی از حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در ماده ۱۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است که با هدف حمایت بیشتر از خانواده‌های کم‌درآمد و دارای فرزند در نظر گرفته شده است. بر اساس این حکم، سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها موظف است یارانه فرزندان خانواده‌های واجد شرایط را به میزان سه برابر یارانه مصوب سایر افراد پرداخت کند.
این حکم قانونی با هدف تقویت حمایت معیشتی از خانواده‌های پرجمعیت اجرا می‌شود و منابع مالی آن نیز باید از محل درآمدهای حاصل از حذف یارانه سه دهک بالای درآمدی تأمین شود. نکته مهم اینکه افزایش سه‌برابری فقط به یارانه فرزندان تعلق دارد و شامل یارانه والدین نمی‌شود.
یارانه نقدی چه کسانی ۳ برابر خواهد شد؟
بر اساس ماده ۱۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، همه خانواده‌ها مشمول این افزایش نمی‌شوند و برخورداری از آن به چند شرط مشخص بستگی دارد. خانوارهای واجد شرایط باید در دهک‌های اول تا چهارم درآمدی قرار داشته باشند و حداقل سه فرزند تحت تکفل داشته باشند.
همچنین هیچ‌یک از والدین نباید در دستگاه‌های مشمول ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه شاغل باشند. بنابراین، صرف داشتن سه فرزند و قرار گرفتن در دهک‌های اول تا چهارم برای دریافت این حمایت کافی نیست و وضعیت اشتغال والدین نیز در تعیین مشمولان تأثیر دارد.
بر این اساس، خانواده‌های دارای حداقل سه فرزند که شرایط درآمدی و شغلی تعیین‌شده در قانون را داشته باشند، مشمول افزایش سه‌برابری یارانه فرزندان خواهند بود.
افزایش ۳ برابری یارانه‌ها به چقدر منابع مالی نیاز دارد؟
اجرای طرح سه‌برابری یارانه فرزندان به اعتبار قابل توجهی نیاز دارد. انسیه کتابچی، معاون سابق ستاد ملی جمعیت، پیش‌تر تعداد خانوارهای مشمول این طرح را حدود سه میلیون خانوار اعلام کرده بود.
به گفته وی، هزینه اجرای این طرح برای حدود سه میلیون خانوار، ماهانه نزدیک به یک همت برآورد می‌شود و برای پرداخت این حمایت در یک دوره شش‌ماهه، حدود شش همت اعتبار موردنیاز است.
بر اساس ماده ۱۳ قانون، منابع مالی این طرح باید از محل درآمدهای حاصل از حذف یارانه سه دهک بالای درآمدی تأمین شود. همچنین ماده ۷۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، دولت را مکلف کرده است اعتبارات موردنیاز اجرای احکام این قانون را در بودجه‌های سنواتی پیش‌بینی و اختصاص دهد. یک درصد از اعتبارات جدول هدفمندی یارانه‌ها نیز از دیگر ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای تأمین مالی اجرای این قانون است.
آخرین وضعیت اجرای طرح سه‌برابری یارانه در آبان ۱۴۰۵
با وجود پیش‌بینی افزایش سه‌برابری یارانه فرزندان در قانون بودجه سال ۱۴۰۵، این طرح تاکنون به مرحله پرداخت نرسیده است. دیوان محاسبات کشور نیز در گزارشی از اجرا نشدن این حکم قانونی خبر داده و اعلام کرده است سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها تاکنون به تکلیف خود در این زمینه عمل نکرده است.
پیش از این، امیرحسین بانکی‌پور، رئیس کمیسیون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس، از بررسی راهکارهای اجرایی این طرح با رئیس سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها خبر داده بود. طبق برنامه اعلام‌شده، قرار بود پرداخت‌ها از خردادماه به‌صورت تدریجی آغاز شود و ابتدا خانواده‌های دارای بیش از سه فرزند در دهک اول و سپس سایر خانوارهای واجد شرایط تا دهک چهارم را شامل شود.
چرا طرح سه‌برابری یارانه‌ها تاکنون اجرایی نشده است؟
مهم‌ترین مانع اجرای طرح سه‌برابری یارانه فرزندان، تأمین نشدن منابع مالی موردنیاز عنوان شده است. دیوان محاسبات کشور نیز در گزارش خود تأکید کرده که با وجود تصریح قانون بر ضرورت پرداخت این حمایت، نبود منابع مالی کافی باعث شده است خانوارهای مشمول همچنان از دریافت یارانه افزایش‌یافته محروم بمانند.
این در حالی است که اجرای این حکم هم در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و هم در الزامات مصارف قانون بودجه سال ۱۴۰۵ مورد تأکید قرار گرفته است. دیوان محاسبات پس از احراز اجرا نشدن این تکلیف، به مسئولان مربوطه تذکر داده و پیگیری موضوع تا اجرای کامل قانون را در دستور کار قرار داده است.
در شرایط فعلی، مشخص شدن میزان منابع مالی قابل تخصیص، تأمین اعتبار موردنیاز و اعلام زمان‌بندی رسمی پرداخت از سوی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، سه موضوع اصلی در مسیر اجرای این طرح هستند. تا زمان اعلام رسمی این سازمان، خانواده‌های واجد شرایط نمی‌توانند زمان مشخصی را برای دریافت یارانه سه‌برابری فرزندان در نظر بگیرند.
آیا یارانه سه‌برابری فرزندان در آبان ۱۴۰۵ واریز می‌شود؟
با وجود گذشت بیش از هفت ماه از آغاز سال و تأکید قانون بر اجرای طرح سه‌برابری یارانه فرزندان، تاکنون خبر رسمی درباره آغاز پرداخت این حمایت در آبان‌ماه اعلام نشده است. همچنین سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها زمان مشخصی برای واریز مبالغ مربوط به این طرح اعلام نکرده است.
بنابراین، در حال حاضر نمی‌توان واریز یارانه سه‌برابری فرزندان در آبان‌ماه را قطعی دانست. خانواده‌های مشمول باید منتظر اطلاعیه رسمی دستگاه‌های مسئول درباره تأمین اعتبار و زمان آغاز پرداخت باشند.
نظر شما