بورس24 : صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی بار دیگر با افزایش حباب منفی مواجه شده‌اند؛ به‌طوری‌که فاصله قیمت معاملاتی برخی از این صندوق‌ها با ارزش خالص دارایی‌ها (NAV) به محدوده 20 درصد رسیده است. این وضعیت در حالی تکرار می‌شود که پیش‌تر بر ضرورت کاهش فاصله قیمت بازار با ارزش دارایی‌های صندوق‌ها تاکید شده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد برای حل این چالش، اقدامات مقطعی کافی نیست و باید سازوکارهای معاملاتی و تامین نقدینگی نیز مورد توجه قرار گیرند.

حباب منفی؛ مسئله‌ای فراتر از یک صندوق

بررسی وضعیت صندوق‌های اهرمی نشان می‌دهد این مشکل به یک صندوق خاص محدود نیست و بخش قابل‌توجهی از این گروه با فاصله معناداری نسبت به NAV معامله می‌شوند. بازگشت حباب منفی، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا کاهش‌های مقطعی شکاف قیمتی به نتیجه‌ای پایدار نرسیده است.

از سوی دیگر، بازدهی بالای یک‌ساله برخی صندوق‌ها لزوما به معنای نزدیک‌بودن قیمت روز آن‌ها به ارزش دارایی‌ها نیست. برای نمونه، صندوق «دوایکس» با بازدهی یک‌ساله 545.64 درصدی در صدر این گروه قرار گرفته و بر اساس داده‌های موجود، با حباب مثبت 0.95 درصدی معامله می‌شود. با این حال، ارزیابی وضعیت فعلی هر صندوق به عواملی فراتر از بازدهی گذشته وابسته است و باید شرایط بازار، انتظارات سرمایه‌گذاران و ریسک‌های پیش‌رو را نیز در نظر گرفت.

سهم نمادهای بورسی در پرتفوی صندوق‌ها

بررسی ترکیب دارایی صندوق‌های اهرمی نشان می‌دهد نماد «فملی» در پرتفوی چند صندوق حضور دارد و در کنار آن، سهام شرکت‌های پالایشی، هلدینگی و سرمایه‌گذاری نیز بخش مهمی از دارایی‌ها را تشکیل می‌دهند.

در صندوق «اهرم»، فملی با سهم 13.46 درصدی در صدر ترکیب اعلام‌شده قرار دارد و پس از آن وغدیر با 5.55 درصد و شپنا با 4.26 درصد دیده می‌شوند. در صندوق «توان» نیز سهم فملی 9.66 درصد، وغدیر 9.34 درصد و شپنا 7.82 درصد گزارش شده است.

در صندوق «دوایکس»، فملی 15.12 درصد از دارایی‌ها را به خود اختصاص داده و فولاد با 6.63 درصد و تاپیکو با 5.46 درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در صندوق «جهش» نیز فملی با سهم 8.98 درصدی، شپنا با 5.79 درصد و شستا با 4.19 درصد از نمادهای اصلی هستند.

در صندوق «شتاب»، وغدیر، فملی و شپنا به‌ترتیب 6.84، 6.81 و 6.80 درصد از دارایی‌ها را تشکیل می‌دهند. در صندوق «بیدار» نیز فملی با 10.41 درصد، دعبید با 7.39 درصد و شتران با 6.19 درصد در میان دارایی‌های عمده قرار دارند.

ترکیب صندوق «موج» شامل تاصیکو با سهم 13.03 درصدی، فملی با 10.73 درصد و وخارزم با 10.40 درصد است. در «نارنج اهرم» نیز کالا با 12.95 درصد، دعبید با 11.98 درصد و افق با 9.31 درصد از دارایی‌های اصلی به شمار می‌روند. در مقابل، 20 درصد از دارایی صندوق «پیشران» به اوراق تامین مالی عالیس اختصاص دارد.

مجموع دارایی تحت مدیریت صندوق‌های بررسی‌شده تا 19 مهرماه به حدود 82 همت رسیده است؛ رقمی که اهمیت این صندوق‌ها در بازار سرمایه را نشان می‌دهد. با این حال، حجم بالای دارایی‌ها به‌تنهایی مانع شکل‌گیری حباب منفی نشده و تفاوت در ترکیب پرتفوی نیز به‌تنهایی توضیح‌دهنده اختلاف قیمت و NAV نیست.

افزایش دامنه نوسان و تقویت بازارگردانی در کانون پیشنهادها

عزت‌الله طیبی، مدیرعامل سبدگردان کاریزما، معتقد است برای کاهش پایدار حباب منفی صندوق‌های اهرمی باید چند سازوکار به‌صورت هم‌زمان اصلاح شوند.

به گفته وی، دامنه نوسان این صندوق‌ها باید دست‌کم یک‌ونیم تا دو برابر دامنه نوسان بازار باشد. بر این اساس، اگر دامنه نوسان بازار سه درصد باشد، افزایش دامنه صندوق‌های اهرمی به محدوده پنج تا شش درصد می‌تواند به کاهش فاصله قیمت معاملاتی با ارزش دارایی‌ها کمک کند.

طیبی همچنین به رقابت صندوق‌های اهرمی با صندوق‌های درآمد ثابت برای جذب منابع اشاره کرده و تفاوت نرخ‌ها و سازوکار صدور و ابطال را از عوامل دشوارترشدن تامین منابع برای این صندوق‌ها دانسته است. او استفاده از ظرفیت نهادهای مالی بزرگ برای تقویت بازارگردانی را نیز مطرح کرده است.

از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده، فراهم‌شدن امکان معامله صندوق‌های اهرمی خارج از ساعات عادی بازار است؛ موضوعی که به گفته طیبی، می‌تواند در شرایط افزایش تقاضا، امکان بازخرید و ابطال واحدها را برای مدیر صندوق فراهم کند و به تعدیل سریع‌تر حباب کمک برساند.

وی همچنین از پیگیری راه‌اندازی مجدد سازوکار کارت‌های مورد استفاده نهادهای مالی خبر داده و اعلام کرده است که اجرای این موضوع به ابلاغ دستورالعمل مربوط از سوی بانک مرکزی وابسته خواهد بود.

در مجموع، تداوم حباب منفی صندوق‌های اهرمی نشان می‌دهد کاهش این فاصله تنها با تاکید بر نزدیک‌شدن قیمت به NAV محقق نمی‌شود. تقویت بازارگردانی، تسهیل تامین منابع و بازنگری در سازوکار معاملات از جمله محورهایی هستند که می‌توانند در بررسی راهکارهای پایدار برای این مسئله مورد توجه قرار گیرند.

منبع: بورس۲۴